تبخال پوستی (هرپس)

تبخال پوستی یک عفونت ویروسی است که توسط ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) ایجاد می شود. این یک عفونت مسری است که می تواند از طریق تماس مستقیم با فرد آلوده، از جمله بوسیدن، تماس جنسی، و استفاده مشترک از وسایلی مانند حوله، تیغ و لوازم آرایش و همچنین از طریق تماس با مایعات بدن آلوده مانند بزاق سرایت کند.

پس از آلوده شدن، ویروس تا آخر عمر در بدن باقی می ماند، اگرچه می تواند برای مدت طولانی غیرفعال باشد. هنگامی که ویروس فعال است، می تواند باعث ایجاد زخم های دردناک روی پوست، معمولا در اطراف دهان، اندام تناسلی یا مقعد شود. این زخم ها می توانند چند هفته طول بکشند و می توانند با تب، تورم غدد لنفاوی و بدن درد همراه باشند. در برخی موارد، ویروس می تواند عوارضی مانند مننژیت یا آنسفالیت ایجاد کند.

خوشبختانه، درمان هایی برای کمک به مدیریت علائم تبخال پوستی وجود دارد. داروهای ضد ویروسی می توانند به کاهش شدت و مدت شیوع بیماری کمک کنندهمچنین تغییرات سبک زندگی مانند اجتناب از استرس و استراحت کافی نیز می تواند برای کاهش خطر شیوع کمک کننده باشد. اگر فکر می کنید ممکن است تبخال پوستی داشته باشید، مهم است که با بهترین متخصص پوست در تهران صحبت کنید، زیرا تشخیص و درمان به موقع می تواند به کاهش خطر عوارض کمک کند.

انواع تبخال پوستی

تبخال در اطراف دهان یا روی اندام تناسلی ظاهر می‌شود، اما می ‌توانند در هر نقطه دیگری از پوست نیز ایجاد شوند. تبخال پوستی بیماری با تاول ها یا زخم های دردناک و خارش دار مشخص می شود که می تواند در هر جایی از بدن ظاهر شود، اما بیشتر روی صورت، لب ها و اندام تناسلی ظاهر می شود. دو نوع تبخال پوستی وجود دارد:

ویروس هرپس سیمپلکس نوع 1 (HSV-1)	شایع ترین نوع تبخال پوستی است و معمولاً مسئول تبخال و تاول های تب بر روی دهان، صورت و لب ها است. HSV-1 می تواند از طریق تماس با اشیاء آلوده، مانند حوله، ظروف، و تیغ سرایت کند. HSV-1 معمولاً از طریق تماس با بزاق منتقل می شود.
ویروس هرپس سیمپلکس نوع 2 (HSV-2)	HSV-2 معمولاً مسئول تبخال تناسلی است، اما می تواند باعث تبخال دهان نیز شود. HSV-2 معمولاً از طریق تماس جنسی منتقل می شود.

هر دو نوع تبخال پوستی می توانند از طریق تماس مستقیم با پوست، بزاق یا ترشحات تناسلی فرد آلوده منتقل شوند. هنگامی که فردی به هر یک از انواع تبخال های پوستی مبتلا می شود، ویروس می تواند برای مدت طولانی در بدن غیر فعال بماند و شیوع آن به صورت دوره ای رخ دهد. برای کاهش خطر انتشار ویروس، انجام رابطه جنسی ایمن و اجتناب از تماس با مناطق آلوده مهم است.

علائم تبخال پوستی چیست؟

بسیاری از افرادی که به ویروس تبخال مبتلا می ‌شوند، هیچ علامتی ندیده و احساس نمی کنند. در صورت بروز علائم (آنچه که شما می بینید) و یا نشانه ها (آنچه شما احساس می کنید)،‌ فرد ممکن است این موارد را تجربه کند. این بیماری با تاول های دردناک، خارش دار و پر از مایع مشخص می شود که می تواند در هر جایی از بدن ظاهر شود، اما بیشتر روی صورت، لب ها و اندام تناسلی دیده می شود. تاول ها می توانند باز شوند و زخم های دردناکی ایجاد کنند که ممکن است هفته ها طول بکشد تا بهبود یابد. سایر علائم تبخال پوستی شامل خارش، سوزش و گزگز در ناحیه آسیب دیده و همچنین تورم غدد لنفاوی است.

در برخی موارد، تبخال پوستی نیز می تواند باعث تب، سردرد و بدن درد شود. در صورت عدم درمان، تبخال پوستی می تواند باعث ایجاد اسکار دائمی شود و حتی می تواند به سایر قسمت های بدن سرایت کند. اگر فکر می کنید ممکن است تبخال پوستی داشته باشید، مهم است که به دنبال مراقبت های پزشکی باشید، زیرا تشخیص و درمان به موقع می تواند به کاهش شدت عفونت و جلوگیری از گسترش آن کمک کند.

آیا تبخال پوستی مسری است؟

وقتی صحبت از تبخال پوستی می شود، پاسخ به این سوال که آیا مسری است یا خیر، قطعا بله است. تبخال پوستی توسط ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) ایجاد می شود که بسیار مسری است و می تواند از طریق تماس پوست به پوست سرایت کند. توجه به این نکته ضروری است که حتی اگر هیچ علامت یا نشانه قابل مشاهده ای از تبخال پوستی نداشته باشید، باز هم می توانید ویروس را به دیگران منتقل کنید.

تبخال پوستی می‌تواند از طریق تماس مستقیم با فرد مبتلا، مانند بوسیدن، استفاده از ظروف مشترک یا دست زدن به ناحیه آلوده منتقل شود. همچنین می‌تواند از طریق تماس غیرمستقیم مانند استفاده از حوله، لباس یا رختخواب نیز سرایت کند. علاوه بر این، می تواند از طریق تماس جنسی منتقل شود، حتی اگر هیچ نشانه ای وجود نداشته باشد.

توجه به این نکته ضروری است که تبخال پوستی نه تنها مسری است، بلکه درمان آن نیز بسیار دشوار است. هنگامی که ویروس وارد بدن می شود، مادام العمر در آنجا باقی می ماند و می تواند باعث شیوع مکرر شود. برای درمان حتما به متخصص پوست و مو در پاسداران مراجعه کنید.

بنابراین، مهم است که اقداماتی را برای جلوگیری از انتشار تبخال پوست انجام دهید، مانند اجتناب از تماس مستقیم با فرد مبتلا و استفاده از کاندوم در طول فعالیت جنسی. علاوه بر این، رعایت بهداشت خوب مانند شستن مرتب دست ها و اجتناب از به اشتراک گذاشتن وسایل شخصی بسیار مهم است.

فاکتورهای خطر تبخال

اغلب افراد در در دوران نوزادی یا کودکی به HSV-1 (هرپس سیمپلکس نوع ۱) مبتلا می‌شوند. تبخال لب کودکان می‌تواند از طریق تماس پوست به پوست با یک فرد بزرگسال حامل ویروس انتشار پیدا کند. برای انتشار ویروس نیازی نیست که حتما فرد بالغ تبخال داشته باشد.

ویروسHSV-2 (هرپس سیمپلکس نوع ۲) معمولاً از طریق تماس جنسی ایجاد می‌شود. حدود ۲۰٪ از بزرگسالان فعال از نظر جنسی در ایالات متحده به HSV-2 مبتلا هستند. برخی از افراد بیشتر در معرض ابتلا به ویروس HSV-2 هستند. این افراد عبارتند از:

• افرادی که دارای شریک های جنسی متعدد هستند.
• افرادی که برای اولین بار در سن جوانی رابطه جنسی داشته اند.
• افرادی که به عفونت‌های مقاربتی دیگر مبتلا هستند.
• افرادی که به دلیل یک بیماری یا مصرف دارو دارای سیستم ایمنی ضعیف هستند.

نکات مراقبتی در مان تبخال پوستی

زمانی که دچار تبخال پوستی می‌شوید سعی کنید مراقبت های زیر را جدی بگیرید و حتما آن‌ها را رعایت کنید. این مراقبت ها شامل موارد زیر است:

• توصیه می‌کنم از تماس با ترشحات بزاقی یا بوسیدن فردی که تبخال زده خودداری کنید تا شما هم تبخال نزنید.
• همچنین مسواک خود را در جای خشک نگهداری کنید و هنگام استفاده از آن از تماس لبه خمیر دندان با مسواک خودداری کنید.
• ورزش، تمدد اعصاب و دورکردن افکارمنفی و کاهش فشارعصبی واسترس در درمان و پیشگیری از تبخال موثرند .
• ضمن اینکه بازگشت مکرر تبخال در اغلب افراد نشانه کمبود گروهی از ریزمغذی ها مانند آهن و گروه ویتامین ب است که می توان با تامین آنها بازگشت تبخال را دراین افراد متوقف کرد .
• به یاد داشته باشید مرحله اول بروز تبخال به صورت علایم موضعی مانند گزگز، سوزش و خارش است.  و چنانچه این علایم پیدا شود، بروز تبخال قابل پیشگیری نیست.
• اگر کسى براى اولین بار با این ویروس تماس داشته باشد، پس از بروز عفونت تبخال در ناحیه دهان، ویروس مربوطه به عمق بدن می رود و خود را مخفى می‌کند. بعد از سال‌ها و یا حتى در مدتی کمتر، احتمال دارد دوباره ویروس شعله ‌ور و دردسرزا شود.
• اینکه چه شرایطى سبب می‌شود ویروس خفته دوباره بیدار شود مقوله اى است که جا براى بحث بسیار دارد. اما به طور خلاصه شرایطى همچون تب، آنفلوآنزا، سرماخوردگى، فشارهاى روحى و روانى ، صدمات به لب و یا جراحى‌هاى روى نواحى دهان و لب از جمله ی این موارد هستند.
• دستهایتان را همواره تمیز نگه دارید. وقتی تبخال زده اید دستها را به دقت قبل از تماس با افراد دیگر بشویید. در هنگام تماس با سایر نقاط بدن دقت کنید.
• از ضد آفتاب استفاده کنید. به لبها و صورت قبل از قرار گرفتن در معرض آفتاب چه تابستان و چه زمستان، ضد آفتاب بزنید، تا دچار تبخال نشوید.

درمان تبخال پوستی

تبخال بدون درمان ناپدید مى‌شود. در طول مدتى که تبخال وجود دارد با رعایت نکات زیر مى توانید از ناراحتى رهایى یابید:

استفاده از کرم ها: کرم هاى معمولى که بدون نسخه پزشک به فروش مى رسند ممکن است راحتى شما را فراهم کنند، اما انتظار نداشته باشید که بهبودى را تسریع کنند.

استفاده از مسکن ها: از جمله آسپیرین، استامینوفن و ایبوپروفن براى تخفیف درد. به کودکان هیچ گاه آسپیرین ندهید. آسپیرین مى تواند یک عارضه نادر و بالقوه کشنده را به نام نشانگان “راى” در کودک ایجاد کند.

اجازه بهبود به ضایعه بدهید: از فشار دادن، کندن یا سوراخ کردن تاول‌ها بپرهیزید.

درمان تبخال

هیچ روش درمان تبخال وجود ندارد. اما خبر خوب این است که تبخال ها اغلب بدون درمان محو می‌شوند. بسیاری از مردم به این دلیل برای درمان تبخال اقدام می‌کنند که درمان علائم را تسکین داده و مدت زمان بروز بیماری را کوتاه می‌کند.

اکثر افراد با یک داروی ضدویروس درمان می‌شوند. یک کرم یا پماد ضدویروس می‌تواند احساس سوزش، خارش، یا سوزن سوزن شدن را کاهش دهد. یک داروی ضد ویروس دهانی (قرص) یا داخل وریدی (تزریق) می تواند مدت زمان بروز تبخال را کوتاه کند.

داروهای ضد ویروس تجویزی تایید شده برای درمان هر دو نوع تبخال عبارتند از:

• آسیکلوویر
• فامسیکلوویر
• والاسیکلوویر

مصرف روزانه این داروها می‌تواند شدت و فرکانس بروز تبخال را کاهش دهد. این داروها همچنین می‌تواند به پیشگیری ازانتشار ویروس توسط افراد مبتلا کمک کند.

با توجه به اینکه تشخیص و درمان و همچنین نوع دارو و دوره درمان بیماری هرپس امری تخصصی است، در صورت بروز علایم، به مطب دکتر سارا لطفی مراجعه نمائید.